فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٣٠ - رأى شيخ اشراق و كلام مصنف(ره)

حكماء مشّاء نيز همين را معتقدند فلذا از آن بمثل عقليّه تعبير نموده‌اند.

و از بعضى عبارات صاحب اسفار نيز استفاده مى‌شود كه ايشان نيز

اعتقادش همين است.

محقّق لاهيجى گويد: بين عالم جبروت و ملكوت برزخى است كه آن‌

عالم ارواح و مثل نوريّه است چنانچه مثل ملكوت و عالم ملك برزخى است كه به‌

آن عالم مثال اشياء ماديّه گويند.

ردّ اعتقاد افلاطون‌

مرحوم مصنّف مى‌فرمايد:

اگرچه اعتقاد به مثل افلاطونيّه صحيح است و ما انشاء اللّه در آينده فصلى را

براى اثبات آن قرار مى‌دهيم ولى نمى‌توان آن را مصحّح و مناط علم باريتعالى قرار

داد زيرا اين مثل از نظر وجود از حقتعالى متأخّر هستند نه مقارن و علم حضرتش‌

بلحاظ عينيّت با ذات بايد مقارن با ذات باشد نه متأخّر.

رأى شيخ اشراق و كلام مصنّف (ره)

٤- رأى شيخ اشراق: ايشان معتقدند كه حقتعالى بتمام ماسوى عالم بوده و

علمش نيز عين ذاتش مى‌باشد نهايت كيفيّت علم بذات و بغير را اينطور تقرير

نموده:

علم او بذاتش عين ذاتش و تفصيلى است ولى علم او بماسوى اجمالى‌

است زيرا علم بعلّت تفصيلا عين علم بمعلول است اجمالا قهرا علم تفصيلى بغير

همان نفس ماسوى مى‌شود پس در نتيجه بايد گفت:

در علم اجمالى كماى حضرتش علم و عالم با هم متّحد مى‌شوند چنانچه‌

در علم تفصيلى فعليش علم با معلوم متّحد مى‌گردد و مرحوم مصنّف به طور اشاره‌

مذهب ايشان را اينطور بيان مى‌كند:

علم حضرتش مجعولات و ماسوى اگر حضورى باشد پس همان نفس‌

حضور عينى معلولات صورت علميّه آنها بوده و مذهب شيخ اشراق و جمعى از